Lan tỏa các bài viết thể loại Báo tại “Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ ba, năm 2023” 

Cuốn sách mà bạn đang cầm trên tay là giáo trình chính thức của Học viện Báo chí - Tuyên truyền, được viết để phục vụ giảng dạy môn Biên tập báo chí cho sinh viên, những người sẽ trở thành phóng viên, biên tập viên ở các cơ quan báo chí, nhà xuất bản trong tương lai. Đồng thời, nó cũng rất bổ ích cho những người đang làm công tác biên tập, phóng viên báo chí. Ở Chương 1, tác giả đề cập đến những vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác biên tập như “khái niệm”, “đặc điểm của công tác biên tập”, “vai trò của biên tập viên” và những vấn đề đặt ra với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ biên tập viên. Từ Chương 2, cuốn sách nói rõ các bước lập kế hoạch ngắn hạn, dài hạn, kế hoạch đột xuất; quy trình xuất bản ở các tòa soạn báo, từ bản thảo của phóng viên tới tờ báo trên tay bạn đọc (hoặc các trang điện tử, chương trình phát thanh, truyền hình). Cuốn sách còn trả lời các câu hỏi: - Những ai biên tập báo chí? Vị trí và đặc điểm của công tác biên tập là gì? - Những loại lỗi phổ biến trên báo và các lỗi hi hữu, xảy ra trong các hoàn cảnh đặc biệt. - Những nguyên tắc khi biên tập. - Người biên tập cần những tố chất gì, những loại kiến thức gì để hoàn thành tốt công việc trong các tòa soạn đa phương tiện? - Những điều cần chú ý khi biên tập các chuyên đề Xây dựng Đảng, Kinh tế, Văn hóa xã hội, Pháp luật, Thể thao... Tác giả cũng chỉ ra những kẽ hở trong quy trình biên tập, đó chính là những cạm bẫy đối với người biên tập và đưa ra cách khắc phục.

Sự ra đời các phương tiện truyền thông mới đã và đang tác động sâu sắc đến “bữa tiệc thông tin” của công chúng hiện đại, ảnh hưởng trực tiếp đến sự “sinh tồn” của các phương tiện truyền thông truyền thống, đặt ra cho các tòa soạn và nhà báo những thách thức chưa từng có. Hiện nay, cùng với sự phát triển như vũ bão của công nghệ kỹ thuật số, Internet đã và đang tác động sâu sắc, đa dạng, phong phú đến “món ăn” tinh thần hàng ngày của công chúng truyền thông hiện đại. Đặc biệt, với sự ra đời của các thiết bị di động, những màn hình tương tác trở thành phương tiện truyền thông thông minh để mỗi giây, cư dân mạng có thể tải và chia sẻ hàng tỉ byte thông tin. Điều đó khiến cuộc va chạm giữa phương tiện truyền thông truyền thống và mới, giữa báo chí chính thống và truyền thông xã hội trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Dù thừa nhận hay không, truyền thông xã hội vẫn là một thực thể truyền thông đã và đang ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống truyền thông hiện đại, tâm lý tiếp nhận thông tin của công chúng, tác động không nhỏ đến ngành báo chí truyền thông thế giới đương đại. Có thể thấy, truyền thông Internet ra đời tạo ra xu hướng hội tụ truyền thông và đa phương tiện, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự vận động và phát triển của báo chí truyền thông hiện đại. Vậy, hội tụ truyền thông là gì? Sự xuất hiện của kỷ nguyên truyền thông số đã khiến nghiệp vụ báo chí truyền thông có những thay đổi căn bản. Những thay đổi đó tác động như thế nào đến tiến trình hội tụ truyền thông? Từ tòa soạn đơn loại hình đến đa phương tiện rồi phát triển tới tòa soạn hội tụ là sự phát triển tiệm tiến từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Trong bối cảnh chung đó, các tòa soạn báo ở Việt Nam nên sắp xếp và thay đổi mô hình tổ chức như thế nào để thích ứng với xu thế phát triển chung của thế giới hiện đại? Đây là những vấn đề đang được báo giới, học giả cũng như các nhà báo hết sức quan tâm. Có thể khẳng định, sự xuất hiện thời đại truyền thông hội tụ không làm thay đổi bản chất của báo chí, mà báo chí vẫn cần sự phát hiện và khai quật của nhà báo chuyên nghiệp, vẫn cần sự gia công trong khâu biên tập và khâu xuất bản, vẫn phải thông qua phương tiện truyền thông để đưa sản phẩm báo chí tới công chúng. Và sự thay đổi của nó là tốc độ truyền phát thông tin và phương thức tiếp nhận thông tin. Nắm vững các kỹ năng làm báo hiện đại vẫn là yêu cầu quan trọng nhất của người làm báo trong môi trường truyền thông hiện nay. Trong môi trường hội tụ truyền thông, những nghiên cứu về sự thay đổi và bất biến của nghiệp vụ báo chí truyền thông ở nước ta vẫn còn khá ít ỏi. Cuốn sách “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại” của nhà báo, tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi giới thiệu với độc giả những nét khái quát nhất về các vấn đề khá mới mẻ đang được nghiên cứu rộng rãi trên thế giới nhiều năm - nhiều thập kỷ qua như truyền thông xã hội, các lý thuyết truyền thông, hội tụ truyền thông, tòa soạn hội tụ, đồng thời trình bày đặc điểm và những kỹ năng cần thiết đối với “nhà báo đa năng” trong môi trường hội tụ truyền thông. Tác giả đã giới thiệu những kỹ năng cơ bản trong viết báo đa phương tiện, thông qua cách viết ngắn gọn, dễ hiểu, với những ví dụ minh họa sinh động của các hãng truyền thông nổi tiếng trên thế giới, tác giả đã làm rõ cách thức xây dựng kế hoạch truyền thông cho một chủ đề cụ thể, phương thức sử dụng đa phương tiện, thông tin đồ họa cho báo chí hiện đại. Kết cấu của cuốn sách rõ ràng, đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với các nhóm đối tượng là sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh, phóng viên, biên tập viên và những người muốn nghiên cứu lĩnh vực này. Tìm tòi, trình bày và giải thích là mục đích của tác giả viết cuốn sách này, khi tiếp xúc với những vấn đề mà nhà nghiên cứu cảm thấy xa lạ, hoặc khi bản thân vấn đề đó còn khá mới mẻ, người nghiên cứu sẽ phải có những nhận thức sơ bộ đối với đề tài. Sau khi những nhận thức dần được hình thành, hoạt động nghiên cứu không thể chỉ dừng lại ở khâu miêu tả và đánh giá lý thuyết của nước ngoài, mà cần có sự áp dụng sâu hơn vào thực tiễn đào tạo và làm báo của nước nhà. Nghiên cứu khoa học bắt nguồn từ quan sát, nhưng cuối cùng phải giải thích về sự vật mình quan sát được, cần áp dụng phương pháp nào đó để giải thích, ví dụ phương pháp xã hội học, phương pháp tâm lý học truyền thông. Góc độ phân tích phương pháp nghiên cứu của mỗi người mỗi khác mới cho ra đời những quan điểm mới mẻ, có tác dụng gợi mở cho độc giả và ngành khoa học. Công trình nghiên cứu của nhà báo, tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi đã đưa ra những vấn đề mới mang tính gợi mở cho các cuộc thảo luận tiếp theo của các nhà khoa học, các đồng nghiệp và độc giả trong nước. Đây là hướng đi khá mới mẻ, cũng là một sự thử nghiệm rất đáng quý.

Kiên định, phát triển và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam tiến hành sự nghiệp cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân giành những thắng lợi vĩ đại, tiếp đến là công cuộc đổi mới toàn diện đất nước đạt những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Để tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới

Các bạn đang có trong tay cuốn“Thông tấn báo chí - Lý thuyết và kỹ năng”. Đây là một trong số không nhiều cuốn sách viết về chủ đề này. Thông tấn báo chí là một môn học quan trọng trong chương trình đào tạo ngành thông tin đối ngoại của Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Thông qua cách viết ngắn gọn, dễ hiểu, với những ví dụ minh họa sinh động, sát với nội dung, các tác giả đã làm rõ một số vấn đề lý thuyết về thông tấn báo chí, làm rõ khái niệm, đặc điểm, kết cấu các thể loại tác phẩm báo chí cơ bản như: Tin, phỏng vấn, bài thông tấn, phóng sự điều tra. Đồng thời, chỉ ra các phương pháp cơ bản, những bài tập thực hành để rèn luyện kỹ năng viết các thể loại tác phẩm này. Kết cấu của cuốn sách rõ ràng, đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với các nhóm đối tượng là học viên, sinh viên, những người đang có mong muốn bước vào nghề làm báo, muốn được rèn luyện, nâng cao kỹ năng viết các thể loại tác phẩm báo chí. Các tác giả cũng đã công phu lựa chọn, tập hợp và phân tích những ví dụ tiêu biểu, phù hợp với mục đích, yêu cầu của từng thể loại. Các ví dụ được trích từ nguồn tin đáng tin cậy. Hệ thống các bài tập thực hành với những yêu cầu cụ thể sẽ giúp người học có thể tự rèn luyện kỹ năng viết các thể loại tác phẩm báo chí. Đặc biệt, chủ đề của các ví dụ, bài tập thực hành đều tập trung trong lĩnh vực báo chí đối ngoại và báo chí quốc tế, phục vụ trực tiếp cho việc thực hiện các nội dung của công tác thông tin đối ngoại. Cuốn sách sẽ là tài liệu hữu ích, phục vụ trực tiếp quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ báo chí nói chung, cán bộ thông tin đối ngoại nói riêng. Cuốn sách cũng sẽ là tài liệu tham khảo có giá trị cho những ai quan tâm đến những vấn đề lý thuyết về báo chí cũng như muốn được thực hành, nâng cao kỹ năng viết các thể loại tác phẩm báo chí. Trong công tác thông tin đối ngoại hiện nay, báo chí đóng vai trò quan trọng, góp phần cung cấp thông tin, quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới và giúp nhân dân ta hiểu rõ hơn về thế giới. Việc biên soạn cuốn sách này chắc chắc sẽ góp phần tích cực trong việc đào tạo, bồi dưỡng những người làm báo đối ngoại, đồng thời cũng sẽ góp phần thực hiện nhiệm vụ chính trị to lớn của báo chí trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và toàn diện của đất nước ta.

Cuốn sách “Giáo trình chiến dịch quảng bá” là một tài liệu nghiên cứu mang tính toàn diện và tổng thể đầu tiên liên quan đến chiến lược quảng bá tại Việt Nam được biên soạn bởi nhóm giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Cuốn sách đã hệ thống các lý luận và thực tiễn hành nghề của lĩnh vực quảng bá với sự tham khảo nguồn tài liệu nước ngoài phong phú sẽ là tài liệu tham khảo đáng tin cậy cho những nhà nghiên cứu truyền thông, những người thực hành nghề truyền thông, quan hệ công chúng, quảng cáo, marketing, giảng viên và sinh viên chuyên ngành Quan hệ công chúng và Quảng cáo, và tất cả những ai quan tâm.

Trong những năm qua, thực hiện quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước là phát triển phải đi đôi với quản lý tốt, hệ thống thông tin báo chí nước ta đã có sự phát triển mạnh mẽ không chỉ về số lượng, chất lượng, nội dung, hình thức mà cả về loại hình báo chí và đội ngũ những người làm báo. Thông tin, báo chí ngày càng làm tốt hơn chức năng là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu của đời sống xã hội, cơ quan ngôn luận của tổ chức Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp và là diễn đàn của nhân dân; góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Tuy nhiên, trong sự phát triển của thông tin báo chí cũng đã bộc lộ một số khuyết điểm, yếu kém. Đó là, tình trạng báo chí nhiều nhưng không mạnh, việc thông tin sai sự thật, thiếu chính xác, giật gân, câu khách, một chiều... vẫn chưa được khắc phục có hiệu quả; hoạt động báo chí vẫn còn gặp không ít khó khăn khi tiếp cận nguồn tin; việc cung cấp thông tin vẫn chưa thực hiện nghiêm theo quy định của pháp luật hiện hành; công tác chỉ đạo, quản lý thông tin, báo chí chưa theo kịp tình hình; tính dự báo trong quản lý còn hạn chế; các quy định của pháp luật, cơ chế, chính sách chậm bổ sung sửa đổi; công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm còn chưa nghiêm, thiếu kịp thời... Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn bao quát hơn về vấn đề này, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông trân trọng giới thiệu cuốn sách “Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam” của nhà báo Đỗ Quý Doãn, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin và nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông. Nội dung cuốn sách là tập hợp một số bài viết, bài phát biểu trong quá trình công tác của tác giả. Các bài viết tập trung làm rõ thực trạng tình hình, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời cũng đưa ra những giải pháp cơ bản tạo điều kiện để thông tin báo chí Việt Nam phát triển nhưng vẫn bảo đảm quản lý tốt. Cuốn sách là những kinh nghiệm được đúc rút từ thực tiễn hoạt động không chỉ trên cương vị quản lý mà còn là một nhà báo với gần 40 năm hoạt động trong lĩnh vực báo chí. Trong đó, nhiều bài viết có thể được xem như là sự đánh dấu tiến trình phát triển của hoạt động báo chí nước nhà nói chung và công tác quản lý báo chí Việt Nam nói riêng. Hy vọng cuốn sách sẽ là tài liệu bổ ích cho những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí và bạn đọc quan tâm. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình biên tập, song cuốn sách sẽ khó tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Tác giả và Nhà xuất bản rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý độc giả và các đồng nghiệp để cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần tái bản sau.

Cuốn sách "Biên tập ngôn ngữ sách và báo chí” là cơ sở chung có tính lí luận và thực tiễn về những vấn đề biên tập, về những điều chuẩn mực trong công việc biên tập, đồng thời đi sâu vào nghiệp vụ, trang bị những kiến thức và những kinh nghiệm cần thiết để biên tập viên, phóng viên và cả tác giả… tiến hành công việc phân tích, xem xét, đánh giá và sửa chữa văn bản bản thảo một cách khoa học, logic, nghệ thuật… nhằm nâng cao chất lượng bản thảo

“Kinh nghiệm là ông thầy tốt nhất”. Cuốn “Thuật làm báo - Sách thực hành” nêu lên những kinh nghiệm thực tế của một người đã từng có nhiều năm viết báo và vẫn đang tiếp tục viết báo, đó là nhà báo Trần Dzĩ Hạ. Thông thường những người viết sách về những vấn đề lý thuyết thì hay tham khảo sách khác trước đó rồi mới chấp bút, như vậy là từ sách sang sách. Còn nhà báo Trần Dzĩ Hạ thì lấy vốn sống thực tế và kinh nghiệm nghề nghiệp của chính bản thân để viết sách, như vậy là từ cuộc sống vào sách. Cuốn “Thuật làm báo - Sách thực hành” của Trần Dzĩ Hạ không giống bất kỳ một quyển sách nào trước đó về cách trình bày, không sao chép từ sách nọ sang sách kia. Cái gì Trần Dzĩ Hạ viết là của Trần Dzĩ Hạ. Những bài viết trong cuốn sách đã thể hiện sự độc lập tư duy, hay trăn trở, tính tìm tòi và đầu óc sáng tạo của tác giả, chứ không câu nệ vào những lý thuyết có sẵn. Tác giả luôn luôn đặt ra những câu hỏi, những phản biện, chứ không thấy ai nói sao nghe vậy, không dễ chấp nhận những cái có sẵn, không “tát nước theo mưa”. Sáng tạo là một trong những điều cần thiết của người viết báo và cả viết văn. Tất cả những điều này chỉ có thể tìm thấy trong một người yêu nghề, hết lòng với cây bút. Trần Dzĩ Hạ luôn luôn suy nghĩ, tìm tòi và phát hiện, chính điều này đã làm cho ông có nhiều đề tài để viết. Trong cuốn sách này có rất nhiều lý thuyết nghiệp vụ báo chí, từ khâu đi viết bài đến khâu toà soạn, nhưng lại được viết dưới hình thức câu chuyện hoặc tiểu phẩm, có các tình tiết cụ thể, dễ hiểu, dễ nhớ và cũng dễ tiếp thu, dễ thực hành. Thực tế diễn ra muôn màu muôn vẻ, cuốn “Thuật làm báo - Sách thực hành” của Trần Dzĩ Hạ không đưa ra những lý thuyết chung chung mà nêu lên thực tế sống động của người làm báo, trong đó có cả những thành công và những thất bại. Thành công hay thất bại của người đi trước thường để lại một kinh nghiệm đáng quý cho những người đi sau. Mặc dù, không học ở bất kỳ một trường lớp báo chí nào, song con số vài nghìn bài viết của Trần Dzĩ Hạ trên Đài Tiếng nói Việt Nam cũng như trên 100 tờ báo khác đã thể hiện khả năng của một người làm báo. Trần Dzĩ Hạ là phóng viên của Chương trình Thanh niên Đài Tiếng nói Việt Nam, rất có duyên khi viết những tiểu phẩm cho tiết mục “Tuổi trẻ và cuộc sống” và những truyện hài hước và cũng là người duy nhất của chương trình viết được những tiết mục này. Cuốn sách “Thuật làm báo - sách thực hành” của Trần Dzĩ Hạ chưa phải đã hoàn thiện, hoàn mỹ, nhưng nó đã bổ sung cho những tập giáo trình về nghiệp vụ báo chí đang được giảng dạy ở các trường đào tạo chuyên ngành báo chí trên cả nước. Giá như, mỗi một đời làm báo để lại một cuốn sách kinh nghiệm lưu vào kho nghiệp vụ báo chí nhằm giúp cho lớp nhà báo đi sau thì hay và quý biết mấy.

Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, việc nghiên cứu công chúng là bộ phận rất quan trọng, mang tính then chốt cho sự tồn tại của một sản phẩm truyền thông. Vì thế, các nước phát triển trên thế giới đã thực hiện công việc này một cách thường xuyên và chuyên nghiệp. Các chuyên gia chú trọng việc nghiên cứu công chúng từ góc độ kinh tế học, báo chí học, xã hội học, về thái độ, hành vi, nhu cầu, điều kiện tiếp cận… của công chúng đối với các sản phẩm truyền thông đại chúng. Đặc biệt, thời đại toàn cầu hoá thông tin đã tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt trong hoạt động truyền thông nói chung và truyền thông đại chúng nói riêng. Đây chính là lý do quan thiết khiến các nhà nghiên cứu quan tâm hơn đến việc nghiên cứu công chúng báo chí từ góc độ kinh tế hay còn gọi là nghiên cứu công chúng thị trường báo chí. Mặc dù, công chúng truyền thông giữa các quốc gia có sự khác biệt về địa tầng văn hoá xã hội, kinh tế, chính trị... song trong xu thế toàn cầu hóa thông tin đã khiến họ dần không còn “biên giới cứng” trong tiếp nhận thông tin. Vì thế, quan niệm về công chúng truyền thông, công chúng thị trường báo chí giữa các nước phát triển và Việt Nam có một số điểm xích lại gần nhau”. Hiện tại, Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu công chúng báo chí từ góc độ xã hội học, báo chí học nhưng việc nghiên cứu công chúng thị trường báo chí từ góc độ kinh tế là hướng nghiên cứu còn mới mẻ. Hơn nữa, chưa có một công trình toàn diện nào nghiên cứu về những giải pháp phát triển công chúng thị trường của một tờ báo nước ngoài cụ thể. Để giúp cho bạn đọc có cái nhìn sâu hơn về công chúng thị trường, cũng như có cơ hội được tìm hiểu về bí quyết thành công của một tờ báo in lâu đời nhất thế giới còn hoạt động (1703), tác giả đã phối hợp với Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản cuốn sách “Phát triển công chúng thị trường báo chí như thế nào? Kinh nghiệm của báo Wiener Zeitung (Áo)”. Hy vọng đây sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho báo chí Việt Nam nói chung, các nhà nghiên cứu báo chí truyền thông, các sinh viên, học viên… khi nghiên cứu công chúng báo chí từ góc độ kinh tế; các độc giả muốn tìm hiểu bí quyết thành công của tờ báo nổi tiếng này. Nội dung cuốn sách gồm 3 chương: Chương 1: Khái niệm công chúng truyền thông, thị trường báo chí, công chúng thị trường báo chí Chương 2: Kinh nghiệm phát triển công chúng thị trường của báo Wiener Zeitung (Áo) Chương 3: Phát triển công chúng thị trường của của báo Wiener Zeitung, một số gợi ý cho báo chí Việt Nam

Giáo trình “Quyền tác giả, quyền liên quan trong hoạt động xuất bản” do TS. Vũ Mạnh Chu và TS. Vũ Thùy Dương biên soạn là hệ thống kiến thức sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan, được vận dụng trong lĩnh vực xuất bản. Giáo trình đã chuyển tải có hệ thống, từ các nội dung đại cương về quyền tác giả, quyền liên quan và những nội dung cơ bản về quyền và nghĩa vụ của tác giả, của các tổ chức, cá nhân đến các nội dung xác định tài sản trí tuệ của nhà xuất bản, sự cần thiết phải bảo vệ, cũng như việc áp dụng các biện pháp để bảo vệ quyền. Giáo trình được biên soạn dựa trên các nguồn tài liệu tin cậy là các quy định của pháp luật Việt Nam, được ghi tại Hiến pháp, Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ, các luật và văn bản pháp luật liên quan của Việt Nam về quyền tác giả và quyền liên quan, có đối chiếu với các điều ước quốc tế. Đồng thời, với việc truyền đạt có lý giải pháp luật, là các dẫn chứng thực tế đa dạng, phong phú đối với nhiều chế định pháp luật quan trọng, đã giúp cho các quy định khô cứng trở nên dễ hiểu, dễ nhớ. Ngoài ra, các phụ lục của sách cũng bổ sung những kiến thức bổ ích từ các điều ước quốc tế, hoạt động thực thi cùng với các tài liệu liên quan khác. Giáo trình được biên soạn phục vụ cho việc đào tạo sinh viên ngành Xuất bản, thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền; là tài liệu tham khảo hữu ích cho các trường đại học và cao đẳng khác cũng như bạn đọc quan tâm đến pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ nói chung, quyền tác giả, quyền liên quan nói riêng.

Cơ sở lý luận báo chí là giáo trình học phần cùng tên trong chương trình đào tạo cử nhân báo chí của khoa Báo chí (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) được biên soạn trên cơ sở tham khảo và kế thừa các tài liệu ở trong và ngoài nước trong những năm gần đây, kết quả nghiên cứu - giảng dạy, đặc biệt là cố gắng bám sát yêu cầu tổng kết thực tiễn báo chí Việt Nam thời kỳ đổi mới cũng như trong môi trường truyền thông số, toàn cầu hóa và hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng. Mục đích của cuốn sách này là nhằm góp phần cung cấp thêm những kiến thức cơ bản, hệ thống về cơ sở lý luận - thực tiễn báo chí - truyền thông đương đại, nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận và ý thức tự giác về nghề nghiệp báo chí cho người học. Thiết nghĩ, đó là những cơ sở nền tảng góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp của báo chí. Bởi vì, muốn xây dựng một nền báo chí phát triển theo hướng cách mạng và chuyên nghiệp, trước hết cần phải có đội ngũ nhà báo cách mạng và chuyên nghiệp. Và đội ngũ ấy cần được đào tạo ngày càng chuyên nghiệp hơn - không chỉ có ý thức tự giác về nghề, lý tưởng và quan điểm hành nghề, nắm vững các nguyên tắc cơ bản trong quá trình hành nghề tác nghiệp, có ý thức trách nhiệm xã hội cao và đạo đức nghề nghiệp trong sáng,… mà còn cần nắm vững hệ thống kỹ năng tác nghiệp, không ngừng sáng tạo và hoàn thiện hệ thống kỹ năng ấy trong thực tế hoạt động nghề nghiệp không ngừng biến đổi. Nội dung cuốn sách chủ yếu cung cấp những kiến thức cơ bản và hệ thống về các khái niệm cơ bản của lý luận báo chí, như về khái niệm và đặc điểm báo chí, bản chất hoạt động báo chí, đối tượng, công chúng và cơ chế tác động của báo chí, về các chức năng và nguyên tắc cơ bản của hoạt động báo chí, về chủ thể hoạt động báo chí, vấn đề tự do báo chí,… Để giúp người học tiện theo dõi, cuốn sách này tiếp cận báo chí từ quan điểm hệ thống. Cách tiếp cận này, theo chúng tôi là phù hợp với quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay cũng như dễ nhận diện hiện tượng xã hội phức tạp này trong thực tế. Do đó, trên cơ sở đề cập các quan điểm khác nhau về báo chí, nội dung cuốn sách phải bám sát các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam về báo chí.

Cuốn sách sẽ trang bị những kiến thức lý thuyết và kỹ năng truyền thông cơ bản, giúp sinh viên tạo lập kiến thức nền tảng và nâng cao kỹ năng về giao tiếp - truyền thông - vận động xã hội trong hoạt động truyền thông và báo chí; tăng cường khả năng hội nhập bình đẳng trong phạm vi khu vực và quốc tế, khả năng hoà nhập vào các nhóm công chúng - xã hội, một yêu cầu rất quan trọng và là một trong những điểm yếu của sinh viên báo chí hiện nay.

Trong suốt chặng đường 95 năm qua, từ sự ra đời của báo Thanh Niên, tờ báo cách mạng đầu tiên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập và lãnh đạo (21/6/1925 - 21/6/2020), báo chí cách mạng Việt Nam đã có những bước trưởng thành vượt bậc cả về đội ngũ, loại hình, số lượng, phạm vi ảnh hưởng và chất lượng nội dung, hình thức. Tính đến đầu năm 2020, cả nước đã có hơn 850 cơ quan báo chí in, 67 đài phát thanh, truyền hình, 5 kênh truyền hình của cơ quan báo chí; 23 cơ quan báo chí điện tử và hàng trăm trang thông tin điện tử tổng hợp… Không chỉ tăng về số lượng mà chất lượng nội dung báo chí cũng không ngừng phát triển cả về bề rộng và chiều sâu, thông tin nhanh chóng, chính xác, đa dạng, phong phú; đội ngũ những người làm báo được đào tạo bài bản hơn về chính trị, chuyên môn, văn hóa, đạo đức nghề nghiệp; các cơ quan báo chí thích nghi và đứng vững trong cơ chế thị trường, lớn mạnh cả về hoạt động kinh tế báo chí; thể chế, chính sách về báo chí được hoàn thiện những bước cơ bản; hoạt động đối ngoại và thông tin đối ngoại được tăng cường. Báo chí nước ta thực sự là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành, đoàn thể, địa phương; là tiếng nói của nhân dân; tuyên truyền phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; hội nhập mạnh mẽ và sâu rộng với bên ngoài. Để có được nỗ lực và thành tựu của báo chí cách mạng Việt Nam 95 năm qua, nhất là hơn 35 năm đổi mới và phát triển, trước hết là có sự lãnh đạo, dìu dắt của Đảng, Nhà nước; của hệ thống chính trị từ trung ương tới địa phương; của các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí và các cơ quan chủ quản báo chí; của đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên các cơ quan báo chí; sự đóng góp quan trọng của công chúng báo chí ngày càng đông đảo. Để giúp các cơ quan báo chí, nhà báo, nhà nghiên cứu và bạn đọc có được góc nhìn rộng, đầy đủ và sâu sắc về bức tranh toàn cảnh của báo chí Việt Nam 95 năm qua, nhất là trong hơn 35 năm đổi mới, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xin giới thiệu cuốn sách “Báo chí, truyền thông Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ. Ông là nhà báo, nhà văn có gần 40 năm cầm bút, trải qua các cương vị phóng viên, biên tập viên, lãnh đạo Đài PTTH Nghệ An, Báo Nghệ An, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Nghệ An; Vụ trưởng vụ Báo chí - Xuất bản Ban Tuyên giáo Trung ương; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam kiêm Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương. Thực tiễn hoạt động 40 năm qua đã giúp tác giả cuốn sách có tầm nhìn, góc nhìn rộng, sâu, biện chứng; lý luận và thực tiễn luôn gắn bó, hòa quyện; nhiều hiện tượng, nhiều vấn đề của báo chí, văn hóa được ông phân tích, bình luận thấu đáo, chân tình, khách quan. Những năm gần đây, tuy công việc quản lý bận rộn nhưng PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ vẫn say sưa viết báo, nghiên cứu, giảng dạy báo chí, văn hóa, đào tạo nhiều thạc sỹ, tiến sỹ báo chí học và văn hóa học. Không chỉ tâm huyết với những vấn đề nóng hổi của báo chí, văn hóa mang hơi thở của thời cuộc, ông còn có những ghi chép xúc động về những vùng đất, những con người mà ông đã qua, đã gặp. Cuốn sách “Báo chí, truyền thông Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ có hai mảng nội dung hấp dẫn và bổ ích: Phần 1: “Hồ Chí Minh, Người sáng lập, Người thầy của nền Báo chí cách mạng Việt Nam”. Năm 2020, Việt Nam và thế giới kỷ niệm trọng thể 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân loại. Vì sự kiện quan trọng này, phần mở đầu cuốn sách là một số bài viết của tác giả về Bác Hồ: Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về báo chí, văn hóa; Người làm báo, viết báo; người căn dặn, mong muốn xây dựng nền báo chí nước nhà vững mạnh, cán bộ báo chí là những chiến sỹ gương mẫu trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; giới báo chí Việt Nam học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Phần 2: “Báo chí, truyền thông Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”. Tác giả phác họa bức tranh toàn cảnh nền báo chí, truyền thông nước nhà, nhất là việc xây dựng, bổ sung, hoàn thiện chiến lược, chính sách, cơ chế phát triển báo chí; một số vấn đề quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý báo chí; vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ báo chí; báo chí trong kỷ nguyên số, đa loại hình, đa nền tảng; báo chí Việt Nam với nhiệm vụ bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc, thông tin đối ngoại, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; những cuộc trả lời phỏng vấn thú vị về chuyện nghề, chuyện đời. Cũng ở phần này, tác giả nêu những góc nhìn, những lý giải về báo chí - văn hóa. Đó là những ghi chép, nghĩ suy về con người, vùng đất, sự kiện, vấn đề mà tác giả trải nghiệm dưới góc nhìn báo chí - văn hóa học. Đó là tấm gương sáng về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, người khởi xướng “Những việc cần làm ngay” của báo chí nước ta “đêm trước” Đổi mới; nhà cách mạng, nhà báo xuất sắc Phan Đăng Lưu; là những kỷ niệm đẹp trong cuộc đời làm báo, viết văn, viết kịch của tác giả.

Cuốn sách tập trung vào những vấn đề chung về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng; đồng thời cung cấp những luận cứ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không giang mạng qua một số lĩnh vực chủ yếu và cung cấp các kỹ năng cơ bản về đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng là nhiệm vụ rất phức tạp, đòi hỏi phải thường xuyên đổi mới cả nội dung và phương thức thực hiện mới có thể đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra.

Những vấn đề lý luận và giải pháp thực tiễn về vấn đề ảnh hưởng của thông tin tội phạm trên truyền hình đối với công chúng ở Việt Nam