Văn học - Nghệ thuật
Những người neo  giữ hồn quê xứ Nghệ
Phan Thư Hiền

Cuốn sách "Những người neo giữ hồn quê Xứ Nghệ" của tác giả Phan Thư Hiền là một công trình tâm huyết nhằm tôn vinh các thế hệ nghệ sĩ, nhạc sĩ và nghệ nhân tiêu biểu của hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Tác phẩm khắc họa chân dung những con người đã dành trọn cuộc đời để sưu tầm, gìn giữ và "truyền lửa" cho các làn điệu dân ca Ví, Giặm – di sản văn hóa phi vật thể quý giá của nhân loại.

1122 lượt xem
Hồ Chí Minh - Ánh sáng thời đại
PGS.TS. Nguyễn Thanh Tú

Đối thoại văn hóa trong thời hội nhập toàn cầu hóa hôm nay vừa là mục tiêu, vừa là động lực cũng là phương tiện để hình thành và thúc đẩy quá trình giao lưu, hợp tác, chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau khẳng định vị thế, cùng thể hiện khát vọng hòa bình, hữu nghị, cùng phát triển. Thế nên trên thế giới, ở đâu người ta cũng sử dụng thuật ngữ này như một điều mới mẻ. Nhưng có một người Việt Nam đã kiến tạo những cuộc đối thoại văn hóa mang tính toàn cầu hơn một trăm năm trước. Người đó là Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

Đối thoại văn hóa là một phương pháp, cũng là một nguyên tắc trong cuộc đời hoạt động cách mạng huyền thoại của Người. Với ý nghĩa ấy, chuyên luận này có tên là Hồ Chí Minh - Ánh sáng thời đại (từ các đối thoại văn hóa). Vì đối tượng nghiên cứu thật sự lớn lao, vĩ đại nên với cuốn sách này cũng chỉ xin được coi là những thành quả ban đầu rất cần có thêm những nghiên cứu tiếp theo...

2642 lượt xem
Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 5
GS.Đinh xuân Lâm, Bùi Tuyết Hương, Ngô Vũ Hải Hằng

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 5 giới thiệu các truyện thuộc triều Lê sơ (1428 – 1527).

6021 lượt xem
Lời ai điếu của thầy mo - Tập 2: Điềm gở - Tận số
NNƯT. Sầm Văn Bình

Cuốn sách Lời ai điếu của thầy mo - Tập 2: Điềm gở - Tận số là một tác phẩm văn hóa tâm linh đặc sắc thuộc bản quyền của Nhà xuất bản Nghệ An, được ấn hành dưới dạng sách điện tử vào năm 2026. Tác phẩm do Nghệ nhân Ưu tú Sầm Văn Bình tổng hợp và dịch từ kho tàng văn học dân gian khuyết danh của đồng bào dân tộc Thái vùng Phủ Quỳ, Nghệ An. Tập sách này đi sâu vào thế giới quan vũ trụ và nhân sinh quan đặc trưng của người Thái, tập trung tái hiện các phong tục tập quán trong tang lễ, đặc biệt là các nghi thức diễn xướng, khải cúng và khóc kể của ông Mo nhằm tìm hồn và giải thích quy luật sinh tử. Qua các phần phiên âm song ngữ kèm dịch nghĩa sinh động như "Thấy điềm gở và đi tìm hồn", "Kể điềm gở", "Kể ngày đau ốm", cuốn sách mang giá trị tư liệu quý giá đối với các nhà nghiên cứu lịch sử và độc giả yêu thích khám phá tri thức bản địa. Đây là một phần trong nỗ lực chuyển đổi số ngành xuất bản nhằm chung tay bảo tồn, lan tỏa các di sản văn hóa phi vật thể quý báu của người Thái Nghệ An đã thêu dệt qua nghìn năm.

544 lượt xem
Nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng
TS. Đinh Lựu
Vũ Trọng Phụng (20/10/1912 - 18/10/1939) là một nhà văn, nhà báo nổi tiếng của Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX. Tuy thời gian cầm bút không lâu, song khối lượng tác phẩm Vũ Trọng Phụng để lại khá lớn, có giá trị: hơn 30 truyện ngắn, 9 cuốn tiểu thuyết, 9 tập phóng sự, 7 vở kịch... cùng rất nhiều những bài báo, bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí đương thời. Tác phẩm của ông là tấm gương phản ánh chân thực bức tranh cuộc sống. Nó có giá trị như một nhân chứng, vật chứng của thời đại, là bản cáo trạng đối với chế độ thực dân nửa phong kiến, là lời kêu gọi thống thiết phẩm giá, tự do, một cuộc sống xứng đáng không chỉ cho một thời mà cho mọi thời. Vũ Trọng Phụng có những đóng góp to lớn cho nền văn học nghệ thuật Việt Nam ở rất nhiều thể loại: phóng sự, truyện ngắn, kịch, phê bình... nhưng có thể nói, ở thể loại tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng có những thành công nổi bật hơn cả. Những đóng góp của Vũ Trọng Phụng vào quá trình hình thành và phát triển của tiểu thuyết Việt Nam vừa mang tính khai mở, vừa khẳng định tính hiện đại của thể loại này. Các công trình nghiên cứu về tác giả, tác phẩm của Vũ Trọng Phụng nói chung và nghiên cứu về nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng nói riêng cho đến nay là tương đối nhiều. Song mỗi nhà nghiên cứu lại có cách đánh giá riêng, dưới những góc nhìn riêng. Với “Nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng”, TS. Đinh Lựu đã cung cấp cho bạn đọc một bức tranh khá toàn diện về nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng: tác giả đã đi từ bối cảnh ra đời của văn chương Vũ Trọng Phụng đến những tư tưởng, quan niệm, mô hình tiểu thuyết của nhà văn. Từ cái nền chung đó, tác giả đi sâu phân tích những phương diện nghệ thuật trong tiểu thuyết của Vũ Trọng Phụng như: cách xây dựng cốt truyện, tình tiết, xây dựng nhân vật, ngôn ngữ... Và để chứng minh cho mỗi luận điểm của mình tác giả đều có những dẫn chứng rất cụ thể, sinh động. Cuốn sách gồm 4 chương: Chương I: Vũ Trọng Phụng, nhà tiểu thuyết. Tư tưởng nghệ thuật, quan niệm nghệ thuật, mô hình tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng; Chương II: Nghệ thuật xây dựng cốt truyện, tình tiết trong tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng; Chương III: Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng; Chương IV: Ngôn ngữ nghệ thuật trong tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng. Ngoài ra, còn có phụ lục để bạn đọc tham khảo thêm về cách sử dụng điệp ngữ - một biện pháp tu từ đặc sắc trong tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng. Cuốn sách là một công trình nghiên cứu, tìm tòi và phát hiện của tác giả về nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng. Đúng như các nhà khoa học đã khẳng định: “Tác giả đã miêu tả được một cách sinh động bức tranh tổng thể các phương diện căn bản của nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng. Trong quá trình miêu tả ấy, tác giả đã dừng lại phân tích kỹ lưỡng, tỉ mỉ từng phương diện, từng yếu tố cấu thành gương mặt phong phú, đa diện và đa dạng của nghệ thuật tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng”.
3437 lượt xem
Từ Nguyễn Du đến nhân sinh (Những khảo luận về Nguyễn Du và Truyện Kiều)
Trần Công Bổng

Hơn hai thế kỷ trôi qua, Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du vẫn sống mãnh liệt trong tâm hồn người Việt, lan tỏa qua nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian và khơi nguồn cảm hứng cho bao thế hệ độc giả, học giả. Với cuốn sách Từ Nguyễn Du đến nhân sinh, tác giả Trần Công Bổng gửi đến bạn đọc 15 bài khảo luận về Nguyễn Du và Truyện Kiều, kết hợp giữa khảo cứu tư liệu, cảm nhận văn học và những hồi ức sâu lắng. Từ những chi tiết, nhân vật, địa danh đến các vấn đề văn hóa, lịch sử, mỗi bài viết mở ra một cách tiếp cận riêng, góp thêm tiếng nói trong hành trình khám phá kiệt tác của đại thi hào.
Một cuốn sách dành cho những ai yêu mến Nguyễn Du, say mê Truyện Kiều và mong muốn tìm về những giá trị bền vững của văn hóa dân tộc.

1735 lượt xem
Nụ cười châu thổ
Nhà văn Dương Trọng Dật, Nhà báo
Có thể nói, nhà báo là những chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Với sự nhạy bén nghề nghiệp nên nơi nào có “điểm nóng” là nơi đó xuất hiện gương mặt của những người làm báo. Những chuyến đi của nhà báo không phải là những chuyến du lịch thú vị mà là những chuyến đi đầy trăn trở, nặng nỗi niềm. Song niềm hạnh phúc của người làm báo là được đối thoại với công chúng thường xuyên, đó là động lực chính để nhà báo có thể làm việc say mê và quên bớt hiểm nguy. Mặc dù nghề báo là một nghề cần sự dấn thân và chịu đựng áp lực căng thẳng, nhưng sau mỗi bài báo được đăng lên, người phóng viên cảm nhận được sự đóng góp của mình đối với xã hội, các thông tin bài báo, bản tin truyền hình không chỉ đến với một người mà đến với hàng triệu người, có thể đi xuyên không gian và thời gian. Nghề báo thật cao cả và có ý nghĩa xã hội to lớn, nó góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội, giúp truyền tải thông tin nhanh với mức độ cập nhật thông tin rất cao, đặc biệt nó luôn tạo được sự đồng thuận và gìn giữ tính ổn định trong xã hội. Dưới ngòi bút của nhà báo lão luyện Dương Trọng Dật, các ký sự, tùy bút được thể hiện hết sức sống động, chân thực mà không kém phần hấp dẫn, được tập hợp trong cuốn sách “Nụ cười châu thổ” do Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản. Đồng hành cùng với tác phẩm, bạn đọc sẽ cảm nhận được những cảm xúc, suy nghĩ của tác giả về các sự kiện có thật, về trải nghiệm thực tế của những chuyến đi trong nước và một số nước trên thế giới, qua đó tác giả muốn gửi gắm những tâm tư tình cảm, những trăn trở về các vấn đề xã hội, về thế giới xung quanh, và cả chia sẻ những niềm vui cùng sự nhọc nhằn của người làm báo. Hy vọng Nụ cười châu thổ không chỉ được các phóng viên trẻ nhiệt tình đón nhận, sử dụng tham khảo như một cuốn cẩm nang nghề nghiệp, mà còn được đông đảo bạn đọc quan tâm muốn khám phá, tìm hiểu muôn mặt, muôn hình của đời sống xã hội không chỉ ở Việt Nam mà cả trên thế giới.
1569 lượt xem
Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 6
GS.Đinh xuân Lâm, Bùi Tuyết Hương, Ngô Vũ Hải Hằng

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 6 là các truyện về triều Lê Trung hưng, từ cuối thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII.

6497 lượt xem
Nhặt lại tháng ngày - thơ
Nguyễn Xuân Thọ

Nhặt lại tháng ngày là tập thơ đầu tay của Nguyễn Xuân Thọ, gồm những bài thơ được viết từ nhiều cung bậc cảm xúc và những trải nghiệm trong cuộc sống.
Qua từng trang thơ, tác giả trở về với những ký ức về quê hương, tuổi thơ, gia đình, cha mẹ, vợ con, bạn bè và những năm tháng đã đi qua.
Tập thơ cũng ghi lại những suy ngẫm về tình yêu, tình người, cuộc đời và những đổi thay của thời gian.
Bên cạnh những vần thơ trữ tình, tác giả dành nhiều trang viết về quê hương miền Trung, lịch sử, đất nước và những con người đã để lại dấu ấn trong cuộc đời mình.
Thơ Nguyễn Xuân Thọ khá đa dạng về hình thức, từ thơ tự do, thơ ngắn đến lục bát, thơ có vần, với giọng điệu chân thành, gần gũi và giàu tình cảm.
Đúng như nhan đề, Nhặt lại tháng ngày là hành trình người viết gom nhặt những buồn vui, kỷ niệm và tình nghĩa của một đời người.
Qua đó, tập thơ gửi đến người đọc những rung động giản dị về tình thân, tình quê và sự trân trọng đối với những tháng ngày đã qua.

1204 lượt xem
Ngộ
Thiện Lạc (thế danh Trần Quốc Thường)

 Mỗi câu chữ trong Ngộ giúp ta được trở về với chính mình, rũ bỏ những tham sân si, được mất. Chỉ còn ta đối diện với ta, học cách mỉm cười trước sóng gió và học cách buông để lòng nhẹ nhõm. Với Ngộ, ta như được ngồi bên một tách trà thơm, lắng nghe lời tâm sự nhỏ nhẹ, chân tình của một người đi trước.

4942 lượt xem
Một đời gọi nhau là bạn - tản văn
Vi Hợi

Một đời gọi nhau là bạn - của tác giả Vi Hợi, là một tập tản văn đầy sâu lắng, gửi gắm thông điệp trân trọng về giá trị cao đẹp và bền vững của tình bạn trong đời người. Tác phẩm tái hiện một hành trình ký ức dài, từ những ngày thơ ấu hồn nhiên nơi bản nhỏ đến tuổi học trò trong trẻo, thời sinh viên gian khó và cả những năm tháng tuổi già đằm thắm. Bằng những góc nhìn tinh tế, tác giả khắc họa hình ảnh "bạn" không chỉ là con người đồng hành qua bao thăng trầm, mà còn là thiên nhiên, đồ vật hay những vần thơ gắn liền với ký ức. Cuốn sách mang văn phong dịu dàng, nhẹ nhàng và giàu chất trữ tình, như một lời tri ân chân thành tới những người bạn trong cuộc đời. Qua đó, tác giả nhắn nhủ đến độc giả - đặc biệt là người trẻ - về giá trị của sự thấu hiểu, sẻ chia và lòng tha thứ trong tình bạn chân chính.

1273 lượt xem
Nghệ thuật học
Lưỡng quốc Tiến sĩ Đỗ Văn Khang
Cuốn Nghệ thuật học lần này là sự tái tạo và nâng cao của những thành tựu mà tác giả Lưỡng Quốc Tiến sĩ Khoa học Đỗ Văn Khang và các cộng sự mới hoàn thành. Nếu bản chất con người là luôn sáng tạo theo quy luật cái đẹp (C. Mác), thì Nghệ thuật học là khoa học nghiên cứu quá trình bộc lộ bản chất Người ở trình độ cao trong thành tựu sáng tạo Văn hóa - Thẩm mĩ. Nghệ thuật học lấy cái đẹp làm phạm trù cơ bản và trung tâm, hình tượng là tiếng nói đặc trưng, và lý tưởng thẩm mĩ làm cơ sở để xem xét quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của nghệ thuật. Từ đó nghệ thuật học có các nhiệm vụ chính sau đây: 1) Toàn bộ sự phát triển của tác giả, tác phẩm, các thời đại nghệ thuật đều được xem xét, đánh giá trên cơ sở nó đã khám phá, sáng tạo cái đẹp, đã biểu hiện lí tưởng thẩm mĩ, đã phát hiện nhân vật thời đại như thế nào. 2) Là một khoa học đi sâu vào quy luật hình thành, phát triển và chỉ ra quá trình tạo phong cách nghệ thuật thời đại, Nghệ thuật học không thể đi quá chi tiết vào thành tựu nghệ thuật của các thời đại nghệ thuật. Nó chỉ có thể chọn lọc các “chất liệu” cần thiết, tiêu biểu và điển hình để rút ra những đường nét lớn của quy luật mà toàn bộ nghệ thuật chịu ảnh hưởng, qua đó cung cấp cho sinh viên và bạn đọc yêu nghệ thuật cơ sở cần thiết nhất để hiểu và vận dụng trong sáng tạo khoa học cũng như trong thưởng thức và đánh giá các tác giả, tác phẩm và thời đại nghệ thuật. Tính thời đại của cuốn sách là ở chỗ, ngày nay thế giới dùng hai chỉ số để đánh giá con người đó là: IQ và EQ. IQ: Chỉ số thông minh (Intelligence quotient) EQ: Chỉ số nhạy cảm (Emotion quotient) Nếu con người chỉ thông minh thôi thì khả năng ứng phó và khả năng sáng tạo chưa thật cao. Một con người vừa thông minh lại vừa nhạy cảm thì khả năng bắt nhanh cái mới, sáng tạo cái mới sẽ cao hơn rất nhiều. Nghệ thuật học nhằm vào bồi dưỡng trình độ nhạy cảm cho con người. Cuốn sách này được hoàn thành với sự cộng tác của GS. Nguyễn Trân (viết mục 4 và mục 5 của chương 3), ThS. Đỗ Thị Minh Thảo (viết chương 4 và mục 8 chương 7), Nguyễn Ngọc Ánh (viết chương 5). Toàn bộ những phần còn lại là do Lưỡng Quốc Tiến sĩ khoa học Đỗ Văn Khang viết.
2736 lượt xem
Chuyện đời tôi (tự truyện của Thái Ngụ)
Thái Ngụ

"Chuyện đời tôi" là cuốn tự truyện đầy chân thực và cảm xúc của nhà báo Thái Ngụ, được ông khởi thảo và hoàn thiện trong suốt 5 năm kiên cường chiến đấu với bệnh tật tuổi già. Tác phẩm là một thước phim tư liệu sống động, tái hiện hành trình cuộc đời của tác giả từ thuở ấu thơ nghèo khó vượt khó vươn lên, đến 7 năm miệt mài trên giảng đường đại học, 5 năm cống hiến trong quân ngũ và hành trình 30 năm tận tụy với sự nghiệp báo chí nước nhà. Qua từng trang viết, người đọc không chỉ cảm nhận được tình yêu quê hương, nguồn cội sâu sắc mà còn thấy được bức tranh ấm áp về tình nghĩa vợ chồng, gia đình và nỗ lực bền bỉ để thành danh. Cuốn sách không đơn thuần là những lời tự sự cá nhân, mà còn là món quà tinh thần quý giá, tiếp thêm nguồn động lực và niềm tin cho các thế hệ trẻ vững vàng bước đi trên đường đời.

3667 lượt xem
ÔNG NỘI TÔI (Truyện lịch sử viết về gia đình lão thành cách mạng Hồ Vạn Phúc)
Hồ Quang Vũ

"Ông nội tôi" không chỉ là một cuốn sách viết về ông nội, lão thành cách mạng Hồ Vạn Phúc của tác giả Hồ Quang Vũ, mà còn là một bức tranh thu nhỏ sống động về lòng yêu nước và cốt cách của người dân làng Quỳnh xứ Nghệ.
Qua những trang viết chân thực và xúc động, tác giả dẫn dắt người đọc ngược dòng thời gian về với xóm chợ Nồi xưa, nơi ẩn chứa những câu chuyện lịch sử hào hùng của nhóm yêu nước Tâm Giao. Từ hành trình hoạt động cách mạng kiên trung của "thế hệ ông nội" cho đến sự dấn thân, hy sinh thầm lặng của các thế hệ tiếp nối, cuốn sách là sự kết tinh của lý tưởng sống cao đẹp và lòng trung thành tuyệt đối với quê hương, đất nước. Dù kinh qua bao thăng trầm, giông bão của thời cuộc hay những khúc quanh nghiệt ngã của lịch sử, mạch nguồn văn hóa và ngọn lửa tâm hồn của thế hệ cha ông vẫn kiêu hãnh tỏa sáng, trở thành di sản tinh thần vô giá cho hậu thế.
Cuốn sách chắc chắn sẽ chạm tới trái tim của bất kỳ ai yêu mến những giá trị cội nguồn, khơi dậy niềm tự hào sâu sắc về tình yêu: "Gia đình - Quê hương - Tổ quốc".

2253 lượt xem
Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 8
GS.Đinh xuân Lâm, Bùi Tuyết Hương, Hoàng Thị Mỹ Hạnh

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 8 viết về các truyện từ khi thực dân Pháp xâm chiếm nước ta cuối thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám thành công.

6813 lượt xem
Vân Anh - Tuyển tập thơ (Có chỉnh lý và bổ sung)
Vân Anh

Vân Anh - Tuyển tập thơ được chia làm hai phần. Phần I là tập hợp hơn hai trăm bài thơ, ghi lại nhiều chặng đường sáng tác của nhà thơ Vân Anh. Từ tình yêu, tình mẫu tử, gia đình đến quê hương, lịch sử và những biến động của đời sống, mỗi bài thơ là một lát cắt của những điều chị đã sống, đã trải qua và suy ngẫm. Xứ Nghệ hiện diện trong thơ Vân Anh không chỉ qua sông Lam, núi Hồng hay những địa danh thân thuộc, mà còn qua ký ức, giọng điệu và cách cảm của một người con xứ Nghệ. Đáng chú ý là những bài thơ viết về người phụ nữ, về cô đơn, tuổi tác, tình yêu và những được - mất của đời người. Càng đi qua nhiều trải nghiệm, tiếng thơ càng lắng lại, hướng về những giá trị giản dị mà bền lâu của tình thân, quê hương và con người. Phần II gồm những bài viết, bài nghiên cứu và cảm nhận của các nhà lý luận, phê bình văn học, nhà thơ và những người viết về thơ Vân Anh. Những góc nhìn khác nhau góp phần soi chiếu rõ hơn con đường sáng tác, đặc điểm thơ và những mạch cảm xúc nổi bật trong thế giới nghệ thuật của chị. Qua đó, bạn đọc có thêm một cách tiếp cận với thơ Vân Anh, không chỉ từ những câu thơ mà còn từ những suy ngẫm, đánh giá của những người đã đọc và đồng hành cùng sáng tác của chị.

Vân Anh - Tuyển tập thơ được NXB Nghệ An xuất bản bản giấy năm 2023 và năm 2026 tiếp tục được xuất bản dưới dạng điện tử, đưa tác phẩm đến với bạn đọc trên nền tảng số.

2371 lượt xem