Văn học - Nghệ thuật
VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT NGHỆ AN (1975 - 2025) THÀNH TỰU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Nghệ An

Cuốn sách "Văn học, Nghệ thuật Nghệ An (1975-2025): Thành tựu và những vấn đề đặt ra" là một công trình nghiên cứu quy mô, phác họa trọn vẹn bức tranh 50 năm vận động và phát triển của văn nghệ xứ Nghệ kể từ mốc son thống nhất đất nước. Qua hệ thống các bài viết chuyên sâu về văn học, âm nhạc, mỹ thuật và di sản dân ca ví, giặm, tác phẩm không chỉ tôn vinh những thành tựu rực rỡ cùng tầm vóc của các thế hệ văn nghệ sĩ mà còn thẳng thắn nhìn nhận những thách thức, định hướng trong thời kỳ hội nhập. Đây là nguồn tư liệu quý giá, giúp độc giả thấu cảm sâu sắc hơn về bản sắc văn hóa độc đáo và sức sáng tạo bền bỉ của con người mảnh đất "địa linh nhân kiệt" trên hành trình kết nối truyền thống với hơi thở đương đại.

264 lượt xem
Chuyện làng Đông Bích và tôi - tản văn
Vương Long

"Chuyện làng Đông Bích và tôi" là chiếc vé khứ hồi đưa bạn tìm về những gì trong trẻo, bình dị nhất của hồn quê Việt. Qua 24 tản văn đậm vị xứ Nghệ, một Đông Bích cằn cỗi bỗng hóa nên thơ với cây đa chín chánh, giếng Nẩy và mạch nguồn đạo Học ngàn đời. Nhưng chạm lòng người nhất chính là những số phận lam lũ như cố Ngợi, cụ Lạn, chị Lạng... dẫu đi qua bao éo le vẫn lấp lánh tấm chân tình. Viết bằng giọng văn thủ thỉ, rù rì như rút ra từ máu thịt, tác giả đã trả xong "món nợ ân tình" đầy ấm áp với nơi chôn nhau cắt rốn. Cuốn sách như một nốt lặng bình yên, khiến bất kỳ ai lật mở cũng phải thổn thức và thêm trân quý hai tiếng "quê nhà".

774 lượt xem
Quê cũ - thơ
Trần Hà

Được định danh là một cuộc “khước từ hiện tại”, tập thơ Quê cũ chính là chiếc vé khứ hồi trĩu nặng hoài niệm của một đời người. Trần Hà neo giữ hồn quê xứ Nghệ bằng 61 chữ “cũ”, nơi bát cơm nghèo thơm mùi rơm rạ đối lập gay gắt với nỗi đau phải bán đi ngôi nhà kỷ niệm. Cuốn sách lấp lánh những lát cắt đắt giá: từ nhành sim rừng cài vội lên nấm mộ bom cày, đến triết lý dạy con độc đáo giao thoa giữa chữ "Nhân" của cha dạy Văn và "đường thẳng" của mẹ dạy Toán. Không màu mè chữ nghĩa, tập thơ là tiếng lòng tự bạch mộc mạc trước cõi Ta Bà trầm luân, chạm khẽ vào góc khuất thẳm sâu của mọi kẻ tha hương.

360 lượt xem
Văn học Việt Nam (1900-1930)
GS. Phong Lê (Chủ biên)

Tập này trình bày lịch sử văn học Việt Nam từ 1900 đến 1930. Đây là thời kỳ xã hội Việt Nam, sau khi thực dân Pháp dẹp xong phong trào Cần vương, đã chuyển sang chế độ bán phong kiến thuộc địa. Trong bối cảnh mới của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội là sự hình thành một nền văn học mới, trong chuyển động gấp rút từ trung đại sang hiện đại.
Cuốn sách được viết bởi các tác giả: GS. Nguyễn Huệ Chi, GS. Nguyễn Đình Chú, PGS. Nguyễn Văn Hoàn, GS. Phong Lê, PGS.TS. Trần Nho Thìn, PGS.TS. Phan Trọng Thưởng, PGS.TS. Trần Ngọc Vương. GS. Phong Lê chịu trách nhiệm Chủ biên. PGS.TS. Lưu Khánh Thơ phụ trách Thư ký công trình. Cấu trúc tập sách gồm 2 Phần, 18 Chương (không kể Chương Mở đầu và Kết luận), với quy ước về số trang - do Chủ biên khởi thảo và đã được các tác giả đồng thuận. Nhưng do nhiều người viết, và mỗi tác giả chịu trách nhiệm chính về phần viết của mình ở tư cách chuyên gia, nên một sự nhất trí về quan niệm và ý tưởng chung cho toàn bộ chỉ là tương đối (thậm chí có thể có sự khác nhau trong quan niệm, cách hiểu và sự đánh giá về một số hiện tượng nào đó); và sự chặt chẽ về cấu trúc và nội dung là khó thực hiện được như yêu cầu của công trình, và mong muốn của các tác giả

7178 lượt xem
Văn hoá Thái, tìm hiểu và khám phá, tập 8
Quán Vi Miên

Giới thiệu sách: Văn hoá Thái - tìm hiểu và khám phá (Tập 8)

Cuốn sách "Văn hoá Thái - tìm hiểu và khám phá" (Tập 8) của tác giả Quán Vi Miên (bút danh khác là La Quán Miên), do Nhà xuất bản Nghệ An ấn hành, là một tài liệu dành cho những độc giả muốn khám phá kho tàng văn hóa dân gian dân tộc Thái. Được chắp bút bởi một trong những nhà văn, nhà nghiên cứu tiêu biểu của nền văn học dân tộc Thái thời kỳ hiện đại, tác phẩm thể hiện tình yêu tha thiết và tâm huyết bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của tác giả đối với cội nguồn.

Nội dung cuốn sách dẫn dắt người đọc qua những chủ đề cốt lõi và đặc sắc:

  •  Giải nghĩa từ khó trong dân ca: Tác giả giải thích cặn kẽ các từ ngữ cổ, những khái niệm khó hiểu gắn liền với phong tục, tập quán và tín ngưỡng, giúp độc giả vượt qua rào cản ngôn ngữ để tra cứu và thưởng thức trọn vẹn các làn điệu dân ca.

  • Dân ca tình yêu nam nữ: Cuốn sách khám phá chi tiết vẻ đẹp của các làn điệu phổ biến như Nhuôn, Xuối, Lăm, với nghệ thuật ngôn ngữ trong sáng và những cung bậc cảm xúc phong phú, đa dạng trong tình yêu lứa đôi.

  • Truyện thơ "Chim Phượng Hoàng": Giới thiệu nội dung và bản dịch tác phẩm truyện thơ (tiếng Thái là Nộc cốc căm hay Kím hoang), tái hiện lại bức tranh tình yêu chân thành, thiết tha nhưng cũng đầy trắc trở, đau buồn của đôi lứa dưới những rào cản khắt khe của xã hội xưa.

"Văn hoá Thái - tìm hiểu và khám phá", tập 8 không chỉ là một công trình khảo cứu tận tâm mà còn là nhịp cầu nối liền những giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Thái đến với đông đảo độc giả yêu văn chương.

1223 lượt xem
Cẩm Xuyên quê hương tôi
Trần Đắc Công Huấn

"Cẩm Xuyên quê hương tôi" của tác giả Trần Đắc Công Huấn là công trình biên khảo sâu sắc về lịch sử, văn hóa và con người vùng đất Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh). Tác phẩm tái hiện sinh động hành trình phát triển của quê hương qua những dấu ấn di sản lâu đời và chân dung các bậc tiền nhân ưu tú. Không chỉ là nguồn tài liệu địa chí giá trị, cuốn sách còn là lời tri ân ý nghĩa, khơi dậy niềm tự hào và ý thức giữ gìn truyền thống cho các thế hệ mai sau.

1241 lượt xem
Văn học Việt Nam (1930-1945) - Quyển 1
GS. Hà Minh Đức (Chủ biên)

Từ đầu thế kỷ XX, văn học Việt Nam bước vào thời kỳ hiện đại. Quá trình hiện đại hóa diễn ra với nhiều cấp độ và
qua nhiều giai đoạn khác nhau. Nếu đứng về góc độ phân kỳ văn học mà xét thì mốc lớn 1945 chấm dứt gần một trăm năm nô lệ dưới chế độ thực dân Pháp, khai sinh ra nhà nước dân chủ cộng hòa do nhân dân làm chủ được xem là chuyển động lịch sử lớn nhất của thế kỷ và cũng là của mọi hoạt động sáng tạo tinh thần trong đó có văn học. Từ 1945 cho đến hết thế kỷ XX, hơn nửa thế kỷ có hai giai đoạn lớn: thời kỳ 1945-1975 diễn ra hai cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc chống thực dân Pháp và chống Mỹ xâm lược. Từ 1975 cho đến năm 2000 là thời kỳ đổi mới của đất nước và cũng là của văn chương bao gồm hai giai đoạn nhỏ: tiền đổi mới 1975-1986 và đổi mới toàn diện 1986-2000. Trở lại với gần nửa thế kỷ đầu của văn học cũng có thể chia thành hai giai đoạn 1900-1930 và 1930-1945. Ba mươi năm đầu thế kỷ là thời kỳ hệ tư tưởng phong kiến suy thoái và được thay thế bằng những tư tưởng dân chủ tiến bộ. Ảnh hưởng của phương Tây, nhất là những tư tưởng của cách mạng tư sản Pháp về bình đẳng, bác ái, tự do đã tác động đến tầng lớp tri thức và văn nghệ sĩ. Văn học Pháp ảnh hưởng trực tiếp đến văn học Việt Nam và góp phần hình thành nhiều thể loại và tạo thêm nhiều cái mới cho văn học.

12695 lượt xem
Chuyện đời tôi (tự truyện của Thái Ngụ)
Thái Ngụ

"Chuyện đời tôi" là cuốn tự truyện đầy chân thực và cảm xúc của nhà báo Thái Ngụ, được ông khởi thảo và hoàn thiện trong suốt 5 năm kiên cường chiến đấu với bệnh tật tuổi già. Tác phẩm là một thước phim tư liệu sống động, tái hiện hành trình cuộc đời của tác giả từ thuở ấu thơ nghèo khó vượt khó vươn lên, đến 7 năm miệt mài trên giảng đường đại học, 5 năm cống hiến trong quân ngũ và hành trình 30 năm tận tụy với sự nghiệp báo chí nước nhà. Qua từng trang viết, người đọc không chỉ cảm nhận được tình yêu quê hương, nguồn cội sâu sắc mà còn thấy được bức tranh ấm áp về tình nghĩa vợ chồng, gia đình và nỗ lực bền bỉ để thành danh. Cuốn sách không đơn thuần là những lời tự sự cá nhân, mà còn là món quà tinh thần quý giá, tiếp thêm nguồn động lực và niềm tin cho các thế hệ trẻ vững vàng bước đi trên đường đời.

1034 lượt xem
80 xuân dặm dài sự nghiệp
Nguyễn Quang Hoà

"80 xuân dặm dài sự nghiệp" là tập hồi ký và tuyển tập bài viết đầy tâm huyết của kỹ sư Nguyễn Quang Hòa, nguyên Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Nghệ An. Cuốn sách không chỉ ghi lại hành trình cuộc đời từ thuở ấu thơ gian khó tại quê hương Thanh Chương đến những năm tháng cống hiến cho ngành thủy lợi, mà còn là minh chứng cho một tinh thần làm việc không mệt mỏi với phương châm "thấu hiểu và sẻ chia".

Qua những trang viết, độc giả sẽ thấy chân dung một nhà khoa học tận tâm với các công trình nghiên cứu giá trị, tiêu biểu là đề tài "Hợp phần đập phụ và kênh tiêu Châu Bình" đã giúp hàng trăm hộ dân không phải di dời và tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng cho Nhà nước. Tập sách là món quà tinh thần quý báu, truyền cảm hứng về bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến vì dân cho các thế hệ mai sau.
 

 

2304 lượt xem
Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1
GS.Đinh xuân Lâm, Lê Quang Chắn, Bùi Tuyết Hương

Truyện đọc lịch sử Việt Nam tập 1 mở đầu bộ sách, ra mắt bạn đọc với những truyện về giai đoạn lịch sử nước ta từ thời nguyên thuỷ đến năm 179 TCN - đánh dấu bằng sự kiện Triệu Đà chiếm được Âu Lạc và đặt ách thống trị của phong kiến phương Bắc trên đất nước ta.

6335 lượt xem
Nước non vạn dặm - Lênh đênh bốn biển - Tập 1
Nguyễn Thế Kỷ

Tập I- Nợ nước non là tập vô cùng quan trọng hay có thể nói là tập quan trọng nhất của bộ tiểu thuyết này. Đấy là chặng đường quan trọng nhất để hình thành một con người, đặc biệt là một vĩ nhân với những yếu tố vô cùng quan trọng: gia đình, hoàn cảnh lịch sử đất nước, thế giới, điều kiện sống, giáo dục, tư chất, những vẻ đẹp tâm hồn, sự quan sát đời sống, chặng đường nhận thức của nhân vật...Đây cũng là tập mà nếu nhà văn không thuyết phục được bạn đọc, không tạo ra sự đợi chờ của bạn đọc cho những tập tiếp theo thì nghĩa là bộ tiểu thuyết đã kết thúc với bạn đọc cho dù nhà văn đang tiếp tục viết. Và tôi, một bạn đọc đầy cảm hứng để đọc bộ tiếu thuyết này với nhiều lo lắng cho chính tác giả. Nhưng giờ đây, tôi đã đọc xong Nợ nước non và bắt đầu đợi những tập tiếp theo.

7384 lượt xem
Mặt trận ngầm
Mã Duy Anh

Cuộc chiến đấu chống tội phạm của lực lượng CAND

1861 lượt xem
Tinh hoa văn chương Việt - Kép Tư Bền
Nguyễn Công Hoan

Tập truyện “Kép Tư Bền” gồm hai mươi mốt truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Nguyễn Công Hoan. Có truyện đả kích thẳng, có truyện đả kích bóng gió, có truyện thương tâm, có truyện buồn cười, có truyện không viết theo hình thức kể, có truyện không có cốt truyện…Nổi bật trong các truyện ấy, là “ Kép Tư Bền” tựa như giãi bày một tâm sự riêng, giữa cồn cào đau khổ, vẫn phải làm trò mua vui cho thiên hạ cười.

2028 lượt xem
Việt Nam - 9 bản hùng văn
Hà Duy Biển
Lịch sử hào hùng hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra biết bao những áng văn thơ trác tuyệt. Có những bản anh hùng ca ngất ngây men chiến thắng, có những khúc bi - tráng ca thấu động tâm can… Những áng văn đó, tự bản thân tồn tại, đã trở thành một phần lịch sử, một phần văn hóa Việt Nam. Trong số đó, có những tác phẩm không chỉ mang giá trị văn học mà còn mang cả tầm vóc của lịch sử. Việt Nam – 9 bản Hùng văn là công trình được tuyển chọn từ kho tàng văn hóa – lịch sử nước nhà giới thiệu về 9 tác phẩm văn học mang tầm vóc lịch sử. Chín áng văn này được gọi là “hùng văn” với ý nghĩa hào tráng của bản thân tác phẩm, trong bối cảnh lịch sử - văn hóa tạo tác nên chúng và chính những tác động, dấu ấn mà các áng văn đó để lại trong lịch sử và văn hóa Việt Nam, đó là : - Nam quốc sơn hà viết khoảng thế kỷ X - XI - Phạt Tống lộ bố văn (tức Bài văn tuyên bố về việc đánh Tống) của Lý Thường Kiệt, viết năm 1075 - 1076 - Dụ chư tỳ tướng hịch văn (tức Hịch tướng sĩ) của Trần Quốc Tuấn, viết năm 1285 - Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, viết năm 1427 - Thư chiêu dụ các tướng sĩ Mạc của Lê Bá Ly, viết năm 1551 - Xuất sư hịch (tức Hịch ra quân) của Nguyễn Hữu Chỉnh, viết năm 1786 - Tế Cần Giuộc sĩ dân trận vong văn (tức Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc) của Nguyễn Đình Chiểu, viết năm 1861 - Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, viết năm 1945 - Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chí Minh, viết năm 1946. Như một tuyển tập, 9 áng văn này bao gồm nhiều thể loại văn học và phương tiện ngôn ngữ trao chuyển giá trị lịch sử - văn hóa Việt Nam trải dài từ buổi đầu độc lập tự chủ (thế kỷ X - XI) đến thế kỷ XX. Do sự phức tạp, đa chiều của lịch sử - văn hóa Việt Nam, các tác giả chủ trương phục dựng lịch sử văn bản từng tác phẩm ở những mức độ khác nhau, mỗi tác phẩm được trình bày thành một chỉnh thể, gồm ba bộ phận: Bối cảnh lịch sử; tác giả và tác phẩm; Văn bản tác phẩm.
2354 lượt xem
Gia đình, cuộc đời và sự nghiệp (Hồi ký của Đại tá, AHLLVTND Đặng Trọng Hải)
Đặng Trọng Hải

Cuốn hồi ký "Gia đình, cuộc đời và sự nghiệp" là thước phim chân thực và đầy cảm xúc về cuộc đời của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Trọng Hải.

 Qua 5 chương sách , độc giả sẽ được theo chân ông qua những ngã rẽ thăng trầm của lịch sử dân tộc: từ những ngày bám trụ chiến đấu dưới mưa bom bão đạn của đế quốc Mỹ tại quê nhà Diễn Châu , những phút sinh tử đối mặt với bè lũ diệt chủng Pol Pot trên đất bạn Campuchia , cho đến những cuộc đấu trí không khoan nhượng với tội phạm hình sự và tham nhũng tại thành phố Vinh thời kỳ Đổi mới.
  Điểm nhấn đặc biệt và xúc động nhất của tác phẩm nằm ở chương "Mặt sau huân chương". Bằng ngòi bút mộc mạc và thẳng thắn , tác giả không ngần ngại trải lòng về những góc khuất oan trái, những đồn đoán thị phi và mưu toan bôi nhọ uy tín mà ông từng gánh chịu trong quá trình cương trực đấu tranh chống tiêu cực. Vượt lên tất cả, với bản lĩnh "cây ngay không sợ chết đứng", sự liêm chính của ông đã chiến thắng.
  Cuốn sách không chỉ là dòng hồi ức đời tư , mà còn là một bài học vô giá về lòng dũng cảm, sự liêm khiết và tinh thần cống hiến tận tụy của người chiến sĩ Công an nhân dân Việt Nam để thế hệ mai sau tự hào và noi bước.
2698 lượt xem
Văn học dân gian - Quyển 1
GS. TS. Nguyễn Xuân Kính, PGS. TS. Nguyễn Thị Huế

Bộ Lịch sử văn học Việt Nam được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu tìm hiểu, nghiên cứu về văn học Việt Nam của đông đảo bạn đọc và các nhà chuyên môn. Tổng Chủ biên là Giáo sư - Nhà giáo nhân dân Hà Minh Đức, cùng với sự tham gia cộng tác của rất nhiều nhà khoa học trong giới văn học ở các viện nghiên cứu chuyên ngành và các trường Đại học trong cả nước.
Dựa trên kết quả phân kỳ lịch sử văn học, bộ Lịch sử văn học Việt Nam dự kiến gồm 10 tập. Tùy dung lượng, có tập sẽ chia thành nhiều quyển. Với mục tiêu tổng kết thực tiễn lịch sử văn học Việt Nam, bộ sách là công trình khoa học có chất lượng, có tính hệ thống và quan điểm khoa học hiện đại, góp phần khẳng định vị thế, vai trò của văn học Việt Nam với tư cách một lĩnh vực khoa học chuyên ngành và trong tương quan liên ngành khoa học xã hội và nhân văn nói chung.
Trong đó tập trung nhận thức, đánh giá và định giá các hiện tượng văn học, các giai đoạn văn học một cách khách quan, thỏa đáng đặt trong bối cảnh dân tộc, khu vực và quốc tế. Công trình là bức tranh đa dạng và phong phú với những đường nét riêng chung, mang tính tổng kết mười thế kỷ văn học với giá trị khoa học và thực tiễn lớn, hỗ trợ cho việc nghiên cứu lịch sử văn học dân tộc ở các viện nghiên cứu và cho việc giảng dạy văn học sử Việt Nam ở các trường đại học khoa học xã hội và nhân văn, các trường đại học sư phạm và trung học, đồng thời đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của đông đảo bạn đọc.
Bộ Lịch sử văn học Việt Nam lần này được sắp xếp theo các thời kỳ lịch sử của văn học, từ văn học dân gian đến văn học thành văn ở các giai đoạn thuộc thời kỳ trung đại, cận đại, hiện đại với những đỉnh cao của các phong cách sáng tạo. Sách có cấu trúc như sau:
Tập I: Lịch sử văn học Việt Nam: Văn học dân gian
Tập II: Lịch sử văn học Việt Nam (từ thế kỷ X - hết thế kỷ XIV)
Tập III: Lịch sử văn học Việt Nam (thế kỷ XV)
Tập IV: Lịch sử văn học Việt Nam (từ thế kỷ XVI - thế kỷ XVII)
Tập V: Lịch sử văn học Việt Nam (từ thế kỷ XVIII - nửa đầu thế
kỷ XIX)
Tập VI: Lịch sử văn học Việt Nam (nửa sau thế kỷ XIX)
Tập VII: Lịch sử văn học Việt Nam (1900-1930)
Tập VIII: Lịch sử văn học Việt Nam (1930-1945)
Tập IX: Lịch sử văn học Việt Nam (1945-1975)
Tập X: Lịch sử văn học Việt Nam (1976-2000)
Mỗi một tập trong bộ Lịch sử văn học Việt Nam có một hoặc đồng tác giả chủ biên, được biên soạn theo phương châm cập nhật, chất lượng và cố gắng bám sát tiến trình các giai đoạn phát triển của Lịch sử văn học Việt Nam. Mỗi tập do một tập thể biên soạn là các nhà nghiên cứu có uy tín trong giới văn học trong nước cũng như trên trường quốc tế.

13768 lượt xem